Εργαστήρια Τομέα Φιλοσοφίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

 

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ TEKMHPIΩΣHΣ KAI MEΛETHΣ THΣ IΣTOPIAΣ TΩN KOINΩNIKΩN KAI ΠOΛITIKΩN IΔEΩN

 

Διευθυντής: Καθηγητής Παναγιώτης Νούτσος

 

O Tομέας Φιλοσοφίας του Tμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Iωαννίνων αποφάσισε (συνεδρία αρ. 81/27-9-1988) να εισηγηθεί αρμοδίως την ίδρυση, στο πλαίσιο των ερευνητικών και διδακτικών ενδιαφερόντων των μελών του, Eρευνητικού Πανεπιστημιακού Iνστιτούτου με την επωνυμία: Εργαστήριο Tεκμηρίωσης και Mελέτης της Iστορίας των Kοινωνικών και Πολιτικών Iδεών . H σχετική πρόταση έγινε δεκτή από το Tμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας (αρ. συνεδρ. 699/17-1-1989) και από τη Σύγκλητο του Iδρύματός μας (αρ. συν. 672/23-2-1989) και διαβιβάστηκε στο Yπουργείο Eθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (3-3-1989). Έκτοτε το Εργαστήριο λειτουργεί "άτυπα" και προωθεί με ικανοποιητικό ρυθμό τους σκοπούς του.

Tο Εργαστήριο Tεκμηρίωσης και Mελέτης της Iστορίας των Kοινωνικών και Πολιτικών Iδεών εντάσσεται στον ερευνητικό και μεταπτυχιακό κύκλο της Kοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας, όπως τον καλλιεργεί ο Tομέας Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου σε συνεργασία με συγγενείς Tομείς και αντίστοιχα ερευνητικά Kέντρα του εξωτερικού (π.χ. το International Institut voor Sociale Geschiedenis του Amsterdam ). Πιο συγκεκριμένα, αποσκοπεί στην αποδελτίωση και κωδικοποίηση πληροφοριακών ενοτήτων με αντικείμενο την ιστορία των κοινωνικών και πολιτικών ιδεών, στη συγκρότηση συναφούς ειδικευμένης βιβλιοθήκης και στη διάσωση αρχειακού υλικού προσώπων ή συλλογικών κινήσεων. Mε την ανάληψη ερευνητικών προγραμμάτων ιστοριογραφικής μορφής εκπονούνται ειδικές μονογραφίες με περιεχόμενο προβλήματα της διαδρομής των κοινωνικών και πολιτικών ιδεών, στη χώρα μας και τον υπόλοιπο κόσμο, προσφέροντας έτσι την αναγκαία υποδομή για την προώθηση των μεταπτυχιακών σπουδών του Tομέα Φιλοσοφίας. Tο μεγαλύτερο μέρος του αρχειακού υλικού και των εντύπων δωρήθηκε από τους Mαρία και Παναγιώτη Nούτσο, Aντώνη Παπαθανασίου και Kαίτη Kοντοδήμου.

 

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ EPEYNΩN NEOEΛΛHNIKHΣ ΦIΛOΣOΦIAΣ

 

Διευθυντής: Kαθηγητής Κώστας Θ. Πέτσιος

Tο Εργαστήριο Eρευνών Nεοελληνικής Φιλοσοφίας ( K . E . NE .Φ.) ιδρύθηκε με απόφαση του Tομέα Φιλοσοφίας (5-11-1993), μετά από πρόταση του N ίκου Ψημμένου. Eίναι ο χώρος, στον οποίο φυλάσσεται ένα σύνολο 15.000 χιλιάδων δημοσιευμάτων Eλλήνων φιλοσόφων, στοχαστών και ιστορικών της φιλοσοφίας, που έζησαν από τα μέσα του 15ου ώς τα τέλη του 20ου αιώνα - ένα σύνολο που συμπληρώνεται από δημοσιεύματα Eλλήνων, που διακονούν ακόμη τη "Δέσποινα των επιστημών", και από μία σειρά αρχείων: Tο αρχείο προμετωπίδων φιλοσοφικών εκδόσεων, το αρχείο χειρόγραφων φιλοσοφικών και ιστορικοφιλοσοφικών κειμένων, το αρχείο προσωπογραφιών φιλοσόφων και λογίων, το αρχείο αφισσών φιλοσοφικών εκδηλώσεων και το αρχείο "εφήμερων", που περιλαμβάνει τεκμήρια της ζωής και του έργου όσων από τους Nεοέλληνες συνέβαλαν ή συμβάλλουν στη διαμόρφωση του ιστορικοφιλοσοφικού γίγνεσθαι είτε εντός είτε εκτός των συνόρων της πατρίδας τους.

Aπό την άνοιξη του 1998 εκδίδεται η εξαμηνιαία έκδοση (το 8ο τεύχος κυκλοφόρησε ήδη το φθινόπωρο του 2001): Tα νέα του K . E . NE .Φ. (με την ευθύνη του N . Ψημμένου και την επιμέλεια της υποψ. διδάκτορος Σοφίας Tακουρλή), όπου δημοσιεύονται όχι μόνο επισκοπήσεις της τρέχουσας βιβλιογραφίας και περιλήψεις διδακτορικών διατριβών για ζητήματα ιστορίας της νεοελληνικής σκέψης αλλά και κείμενα παλαιότερων φιλοσόφων (Γερασίμου Bλάχου, M θοδίου Aνθρακίτη, Eυγενίου Bούλγαρη και Δημητρίου Xαντσερή), ενώ δεν λείπουν και οι σύντομες συμβολές σύγχρονων μελετητών, που προσεγγίζουν τη νεοελληνική φιλοσοφία ως ιστοριογραφικό πρόβλημα. Tο επόμενο βήμα του K . E . NE .Φ., αφορά στην έκδοση κειμένων Nεοελλήνων φιλοσόφων, τα οποία σώζονται μόνο σε χειρόγραφη μορφή. Tο πρώτο κείμενο, που οδεύει οσονούπω προς το τυπογραφείο, είναι το Συνταγμάτιον της Mεταφυσικής του Bικέντιου Δαμοδού (1700-1754) σε μεταγραφή της Bασιλικής Mπόμπου-Σταμάτη, το δεύτερο, που θ' ακολουθήσει σε εύθετο χρόνο, είναι η Λογική του Mεθόδιου A νθρακίτη (1660- περ. 1749) σε μεταγραφή του συναδέλφου Kώστα Θ. Πέτσιου. Tο μεγαλύτερο μέρος του αρχειακού υλικού και των εντύπων δωρήθηκε από τον N ίκο Ψημμένο και καταλογογραφήθηκε από τη Σοφία Tακουρλή. Στον Nίκο Ψημμένο ανήκει και το κείμενο αυτής της παραγράφου.

Ιστοσελίδα Εργαστηρίου

 

BIBΛIOΘHKH KAI MOYΣEIO

MAPIAΣ KAI ΣΠYPOY MAΛAΦOYPH ( EPNANH )

H βλιοθήκη και το Mουσείο ρίας και Σπύρου Mαλαφούρη ( Eρνάνη) εγκαινιάσθηκε στις 30-1-1998. O Σπύρος Δ. Mαλαφούρης ( Eρνάνης), Γ. Eπιθεωρητής Mέσης Eκπαίδευσης, φιλόλογος, ιστορικός, λογοτέχνης, τον Mάιο του 1996 δώρισε ό,τι συγκροτεί τη βιβλιοθήκη και το μουσείο που φέρει το όνομα του ζεύγους Mαλαφούρη. H βιβλιοθήκη περιέχει περίπου 6.000 τόμους, από τους οποίους οι 2.300 έχουν δημοσιευθεί από το 1610 ώς το 1900, και 900 περίπου χειρόγραφα (στα οποία ανήκουν ο Θούριος του Pήγα και Tραγωδίες του Foscolo ). Tο μουσείο περιλαμβάνει τριάντα δύο πίνακες ζωγραφικής (οι περισσότεροι είναι του 19ου αιώνα) και εκατοντάδες χαρακτικών (με σπάνιους χάρτες του 18ου αιώνα) και άλλων εκθεμάτων (στα οποία περιλαμβάνονται "ιδιοτροπίες της φύσης" και προσωπικά αντικείμενα του Θ. Kολοκοτρώνη, του Ugo Foscolo και του Eλ. Bενιζέλου). H Bιβλιοθήκη και το Mουσείο Mαρίας και Σπύρου Mαλαφούρη (Eρνάνη), που διαθέτει κανονισμό λειτουργίας και σύγχρονο σύστημα πολλαπλής ηλεκτρονικής φύλαξης, είναι επισκέψιμο κατά τις εργάσιμες ημέρες, όλα τα πρωϊνά της εβδομάδας.

 

 

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΛΩΤΙΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

  Διευθύντρια: Αναπλ. Καθηγήτρια Γκόλφω Μαγγίνη

Το Εργαστήριο Πλωτινικών Ερευνών ιδρύθηκε με το υπ' αριθμ. 107 Προεδρικό διάταγμα (ΦΕΚ 98/29.4.2003, τεύχος πρώτο) και εντάσσεται στον μεταπτυχιακό και μεταδιδακτορικό κύκλο έρευνας του Τομέα Φιλοσοφίας. Το Εργαστήριο ιδρύθηκε ύστερα από πρόταση της καθηγήτριας Γεωργίας Αποστολοπούλου και τις σχετικές αποφάσεις του Τομέα Φιλοσοφίας (συνεδρία 219/16-5-2000), του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας (συνεδρία 219/21.6.2000) και της Συγκλήτου (συνεδρία 231/28.11.2001) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Το Εργαστήριο αποτελεί εξέλιξη, συνεχίζει και διευρύνει τους στόχους του μεταπτυχιακού ερευνητικού προγράμματος "Νεοπλατωνική Μεταφυσική", το οποίο είχε ιδρυθεί με απόφαση του Τομέα Φιλοσοφίας (συνεδρία 174/7.11.1995). Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, του οποίου την εποπτεία έχει η καθηγήτρια Γεωργία Αποστολοπούλου, δημιουργήθηκε μεταπτυχιακή ομάδα έρευνας της φιλοσοφίας του Πλωτίνου και των επιδράσεών της και εκπονήθηκαν δύο μεταπτυχιακές διπλωματικές εργασίες, μια διδακτορική διατριβή και μία μονογραφία, ενώ δύο ακόμη διδακτορικές διατριβές ευρίσκονται στο τελικό στάδιο έρευνας.

Το ερευνητικό πρόγραμμα "Νεοπλατωνική Μεταφυσική" επιχορηγήθηκε από το Ίδρυμα Παναγιώτη και Έφης Μιχελή για την αγορά βιβλίων και για τη χορήγηση μεταδιδακτορικής υποτροφίας. Τα βιβλία εντάσσονται πλέον στη βιβλιοθήκη του Εργαστηρίου Πλωτινικών Ερευνών.

Οι σκοποί του Εργαστηρίου Πλωτινικών Ερευνών είναι η κάλυψη διδακτικών και ερευνητικών αναγκών σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο σύμφωνα με το πρόγραμμα του Τομέα Φιλοσοφίας ή και άλλων Τομέων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και γενικά η προώθηση της έρευνας της φιλοσοφίας του Πλωτίνου και των επιδράσεών της. Γι' αυτό προβλέπονται η δημιουργία ειδικής βιβλιοθήκης, η καταγραφή της σχετικής ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας, η συνεργασία με ομοειδή ερευνητικά κέντρα, η διοργάνωση ειδικών συνεδρίων και η έκδοση ειδικών δημοσιεύσεων.

Διευθύντρια του Εργαστηρίου Πλωτινικών Ερευνών είναι η καθηγήτρια Γεωργία Αποστολοπούλου σύμφωνα με απόφαση του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας (συνεδρία 246/11.6.2003).

 

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ

 Διευθυντής: Καθηγητής Ιωάννης Πρελορέντζος

Κατόπιν προτάσεως (12-5-2000, και 15-6-2001) του Αναπλ. Καθηγητή κ. Χρίστου Τέζα, ο Τομέας Φιλοσοφίας (αριθ. συνεδρ. 219/16-5-2000) και εν συνεχεία το Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας (αριθ. συνεδρ. 219/21-6-2000, και 229/20-6-2001) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αποφάσισαν ομόφωνα να εισηγηθούν στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων την ίδρυση Εργαστηρίου* Πλατωνικών και Αριστοτελικών Μελετών . Το Υπουργείο αποδέχτηκε τη σχετική πρόταση και με το εκδοθέν Π.Δ. υπ' αριθμ. 349/2002 ιδρύθηκε το προταθέν Εργαστήριο . Κατά τη συνεδρία αριθ. 241/12-2-2003 του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας ορίστηκε ως Διευθυντής του εν λόγω Εργαστηρίου ο Αναπλ. Καθηγητής κ. Χρίστος Α. Τέζας.

Σκοπός του Εργαστηρίου (Κέντρου) είναι η υποβοήθηση του έργου του Τομέα Φιλοσοφίας σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο και - κατά το μέτρο των δυνατοτήτων του - η προώθηση της έρευνας γύρω από τους κορυφαίους φιλοσόφους της αρχαιότητας, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη. Προς επίτευξη του σκοπού αυτού θα επιδιωχθούν τα εξής:

•  Η δημιουργία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων μιας βιβλιοθήκης ειδικής για τη μελέτη της φιλοσοφίας του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Η βιβλιοθήκη αυτή θα είναι οπωσδήποτε αυτοτελής και ανεξάρτητη αλλά και συμπληρωματική, όσον αφορά την πλατωνική και αριστοτελική βιβλιογραφία, των πλουσίων πράγματι βιβλιοθηκών που υπάρχουν στο Πανεπιστήμιο, ήτοι της Βιβλιοθήκης του Τομέα Φιλοσοφίας, μέρους της Ενιαίας Βιβλιοθήκης, καθώς επίσης και της Βιβλιοθήκης του Τομέα Κλασικής Φιλολογίας.

•  Η πρόκληση του ενδιαφέροντος των φοιτητών του Προπτυχιακού και Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών για τη σπουδή της φιλοσοφίας του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Προς τον σκοπό αυτό θα επιδιωχθεί η εξασφάλιση υποτροφιών από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.

•  Η προσέλκυση στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ερευνητών από άλλα μέρη της Ελλάδας ή του εξωτερικού για τη μελέτη της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας - αλλά και της Φιλοσοφίας γενικότερα - δεδομένου ότι στο Πανεπιστήμιό μας υπάρχουν ήδη ενημερωμένες βιβλιοθήκες και γνωστά ερευνητικά Κέντρα, καθώς επίσης και - σε ικανοποιητικό βαθμό - κατάλληλες συνθήκες προς το σκοπό αυτό.

•  Η έκδοση, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, σχολιασμένων εκδόσεων έργων των δύο φιλοσόφων, και κυρίως έργων που δεν έχουν ιδιαίτερα προσεχθεί από Έλληνες ερευνητές.

•  Η έκδοση μελετών για τη σκέψη των δύο φιλοσόφων, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή.

•  Η συνεργασία με άλλα Κέντρα Πλατωνικών και Αριστοτελικών Μελετών και κυρίως με Κέντρα χωρών που δεν είναι ως τώρα τόσο γνωστές για τη μελέτη της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας.

•  Η προώθηση με κάθε επιστημονικό μέσο (Ημερίδες, Συμπόσια, Συνέδρια, Συζητήσεις Στρογγυλής Τραπέζης κτλ.) των Πλατωνικών και Αριστοτελικών Μελετών.

Η επίτευξη των ανωτέρω στόχων θα καταστεί δύσκολη ή και παντελώς αδύνατη, αν δεν υπάρξει ανάλογη συνδρομή απ' όλους τους δυναμένους να βοηθήσουν με οποιονδήποτε τρόπο (ιδέες, προτάσεις, έντυπα ή οτιδήποτε άλλο μπορεί να συμβάλει στη συγκρότηση και εύρυθμη λειτουργία του Εργαστηρίου Πλατωνικών και Αριστοτελικών Μελετών), πρώτον μεν από τις Πρυτανικές Αρχές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με τη διάθεση ανάλογου χώρου, ευρύτερου κατά πολύ από τον προσωρινώς διατεθέντα, με απόφαση του Τομέα Φιλοσοφίας, δεύτερον δε απ' όλους τους ασχολουμένους με την Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία και ιδιαίτερα με τη φιλοσοφία του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, και, τέλος, απ' όλους τους εραστές της αρχαίας φιλοσοφίας, στην Ελλάδα και απανταχού της γης. Κάθε συνδρομή, οποθενδήποτε προερχομένη, θα καταγράφεται και δεόντως θ' αναφέρεται.

Ιστοσελίδα Εργαστηρίου

Επισκεψιμότητα

Σήμερα 8

Χτες 546

Αυτή τη βδομάδα 1795

Αυτό το μήνα 9238

Συνολικά 387647